19.6 Δημιουργία και χρήση οπτικών μέσων (CD)

Contributed by Mike Meyer.

19.6.1 Εισαγωγή

Τα δισκάκια CD έχουν πολυάριθμα χαρακτηριστικά, σε σχέση με τους τυπικούς σκληρούς δίσκους. Αρχικά, δεν είναι εγγράψιμα από τον χρήστη. Είναι σχεδιασμένα έτσι ώστε να μπορούν να διαβαστούν συνεχόμενα, χωρίς καθυστερήσεις προκειμένου να μετακινήται η κεφαλή ανάγνωσής ανάμεσα στα αυλάκια του. Επίσης μεταφέρονται πιο εύκολα από σύστημα σε σύστημα, από άλλα αντίστοιχα σε μέγεθος μέσα αποθήκευσης.

Τα δισκάκια CD έχουν αυλάκια, αλλά αυτό παραπέμπει σε ένα τμήμα δεδομένων που διαβάζεται συνεχόμενα και όχι σε μία φυσική ιδιότητα του δίσκου. Για να δημιουργήσετε ένα CD στο FreeBSD, προετοιμάζετε τα αρχεία που πρόκειται να προσαρμοστούν σε αυλάκια, πάνω στον δίσκο CD, και στη συνέχεια γράφετε τα αυλάκια στο CD.

Το σύστημα αρχείων ISO 9660 σχεδιάστηκε προκειμένου να δουλέψει σωστά με τις πιο πάνω αντιθέσεις. Δυστυχώς έχει τους περιορισμούς του συστήματος αρχείων που ήταν κάποτε κοινοί. Ευτυχώς όμως, παρέχει έναν μηχανισμό επεκτάσεων, που επιτρέπει στους δίσκους CD, οι οποίοι είναι γραμμένοι σωστά, να ξεπερνούν αυτά τα όρια, ενώ παράλληλα παίζουν και σε συστήματα που δεν υποστηρίζουν αυτές τις επεκτάσεις.

Στα προγράμματα sysutils/cdrtools, της συλλογής των ports, περιλαμβάνεται το πρόγραμμα mkisofs(8), το οποίο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε προκειμένου να δημιουργήσετε ένα αρχείο δεδομένων το οποίο περιέχει ένα σύστημα αρχείων ISO 9660. Αυτό το σύστημα αρχείων έχει επιλογές για την υποστήριξη διαφόρων επεκτάσεων και περιγράφεται πιο κάτω.

Το πρόγραμμα που θα χρησιμοποιήτε για να αντιγράφετε δίσκους CD, εξαρτάται από τον τύπο του αντιγραφικού σας, αν δηλαδή είναι τύπου ATAPI ή κάτι διαφορετικό. Τα αντιγραφικά ATAPI, χρησιμοποιούν το πρόγραμμα burncd, το οποίο είναι μέρος του βασικού συστήματος του FreeBSD. Τα αντιγραφικά USB και SCSI πρέπει να χρησιμοποιούν το πρόγραμμα cdrecord από το port sysutils/cdrtools. Επίσης, με τη χρήση του ATAPI/CAM module μπορεί να δουλέψει το πρόγραμμα cdrecord αλλά και διάφορα άλλα προγράμματα για συσκευές SCSI τα οποία λειτουργούν πάνω σε υλικό ATAPI.

Αν θέλετε λογισμικό εγγραφής δίσκων CD με γραφικό περιβάλλον, μπορείτε να δείτε το πρόγραμμα X-CD-Roast ή/και το K3b (επίσης για το XFCE, μπορείτε να δείτε και το xfburn). Αυτά τα προγράμματα είναι διαθέσιμα ως πακέτα ή από τη συλλογή των ports sysutils/xcdroast και sysutils/k3b (και sysutils/xfburn). Αυτά τα προγράμματα χρειάζονται το ATAPI/CAM module αλλά και υλικό τύπου ATAPI, προκειμένου να δουλέψουν.

19.6.2 Το πρόγραμμα mkisofs

Το mkisofs(8) είναι μέρος των προγραμμάτων sysutils/cdrtools από τη συλλογή των ports. Το mkisofs(8), δημιουργεί ένα αρχείο, το οποίο είναι είδωλο και έχει σύστημα αρχείων ISO 9660. Τώρα, σε αυτό το σύστημα αρχείων, εμπεριέχεται κάποιος δενδροειδής ή/και μη δενδροειδής κατάλογος που έχετε ορίσει. Η απλούστερη χρήση του γίνεται με την εντολή:

# mkisofs -o imagefile.iso /path/to/tree

Αυτή η εντολή δημιουργεί ένα αρχείο με όνομα imagefile.iso. Μέσα στο αρχείο αυτό, το mkisofs(8) φτιάχνει ένα σύστημα αρχείων ISO 9660, στο οποίο εμπεριέχεται αντίγραφο του καταλόγου /path/to/tree. Κατά την διάρκεια της διαδικασίας, το πρόγραμμα θα προσαρμόσει τα ονόματα των αρχείων σε ονόματα συμβατά στα πρότυπα του συστήματος αρχείων ISO 9660, και θα εξαιρέσει τυχόν αρχεία στα οποία το όνομα τους δεν είναι τυποποιημένο στο σύστημα αρχείων ISO.

Είναι διαθέσιμες, επιλογές που ξεπερνούν αυτούς τους περιορισμούς. Συγκεκριμένα, η επιλογή -R ενεργοποιεί τις επεκτάσεις Rock Ridge που είναι κοινές στα συστήματα UNIX®, η επιλογή -J ενεργοποιεί τις επεκτάσεις Joliet οι οποίες χρησιμοποιούνται από λειτουργικά συστήματα τις Microsoft και η επιλογή -hfs μπορεί να χρησιμοποιηθεί προκειμένου να δημιουργήσει συστήματα αρχείων HFS, τα οποία χρησιμοποιούνται από το Mac OS®.

Για τους δίσκους CD που πρόκειται να χρησιμοποιηθούν μόνο από συστήματα FreeBSD, η επιλογή -U μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να απενεργοποιήσει όλους τους περιορισμούς στα ονόματα αρχείων. Με την επιλογή -R, το mkisofs(8), θα δημιουργήσει ένα είδωλο συστήματος αρχείων, που είναι πανομοιότυπο με το δενδροειδή κατάλογο του FreeBSD για τον οποίον άρχισε η διαδικασία, αν και έτσι είναι πιθανό να παραβιαστεί η τυποποίηση ISO 9660.

Η τελευταία επιλογή γενικής χρήσης, είναι η παράμετρος -b. Μπορείτε να την χρησιμοποιήτε για να προσδιορίσετε την τοποθεσία του αρχείου ειδώλου εκκίνησης (boot image), προκειμένου να δημιουργηθεί ένα εκκινήσιμο CD, σύμφωνα με το πρότυπο της επέκτασης «El Torito». Αυτή η επιλογή παίρνει μία παράμετρο, η οποία είναι η διαδρομή για το αρχείο του ειδώλου εκκίνησης, το οποίο βρίσκεται στον αρχικό δενδροειδή η μη, κατάλογο, που θα αντιγραφεί στο CD. Εξ ορισμού, το mkisofs(8), δημιουργεί ένα είδωλο (το οποίο είναι ένα αρχείο) ISO, σε κατάσταση «floppy disk emulation». Οπότε, το αρχείο ειδώλου εκκίνησης πρέπει να έχει μέγεθος 1200, 1440 ή 2880  KB ακριβώς. Κάποιοι φορτωτές εκκίνησης (boot loaders), όπως και αυτός που διανέμεται στα CD και DVD του FreeBSD, δεν χρησιμοποιούν την κατάσταση εξομοίωσης (emulation mode); οπότε θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί η παράμετρος -no-emul-boot. Έτσι, αν ο κατάλογος /tmp/myboot περιέχει τα αρχεία ενός εκκινήσιμου συστήματος FreeBSD, και το αρχείο ειδώλου εκκίνησης βρίσκεται στη διαδρομή /tmp/myboot/boot/cdboot, τότε μπορείτε να δημιουργήσετε ένα αρχείο ειδώλου (το οποίο θα είναι έτοιμο για εγγραφή σε CD) που θα έχει σύστημα αρχείων ISO 9660 και να το σώσετε ως /tmp/bootable.iso με την εξής εντολή:

# mkisofs -R -no-emul-boot -b boot/cdboot -o /tmp/bootable.iso /tmp/myboot

Όταν τελειώσετε με την πιο πάνω εντολή, αν έχετε ρυθμίσει την συσκευή md στον πυρήνα σας, μπορείτε να προσαρτήσετε το είδωλο:

# mdconfig -a -t vnode -f /tmp/bootable.iso -u 0
# mount -t cd9660 /dev/md0 /mnt

Στο σημείο αυτό μπορείτε να εξακριβώσετε ότι οι κατάλογοι /mnt και /tmp/myboot είναι πανομοιότυποι.

Υπάρχουν και άλλες επιλογές που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε στο mkisofs(8), προκειμένου να ρυθμίσετε την συμπεριφορά του. Ειδικότερα στις τροποποιήσεις της διάταξης ISO 9660 και στην δημιουργία δίσκων CD με επεκτάσεις Joliet και HFS. Για λεπτομέρειες δείτε το εγχειρίδιο του mkisofs(8).

19.6.3 Το πρόγραμμα burncd

Αν το αντιγραφικό σας είναι τύπου ATAPI, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την εντολή burncd για να αντιγράψετε σε ένα άδειο CD το αρχείο ειδώλου ISO. Το burncd είναι μέρος του βασικού συστήματος του FreeBSD, και είναι εγκατεστημένο στη διαδρομή /usr/sbin/burncd. Ο τόπος χρήσης του είναι πολύ απλός, καθώς έχει λίγες επιλογές:

# burncd -f cddevice data imagefile.iso fixate

Με αυτή την εντολή, το burncd, θα αντιγράψει το αρχείο imagefile.iso στην συσκευή cddevice. Η προεπιλεγμένη συσκευή είναι η /dev/acd0. Δείτε το burncd(8) για επιλογές, που θέτουν την ζητούμενη ταχύτητα εγγραφής, που πετούν έξω το CD μετά την εγγραφή, και που γράφουν δεδομένα ήχου.

19.6.4 Το πρόγραμμα cdrecord

Αν το αντιγραφικό σας, δεν είναι τύπου ATAPI, θα πρέπει να χρησιμοποιείτε την εντολή cdrecord προκειμένου να γράφετε CD. Το cdrecord δεν ανήκει στο βασικό σύστημα του FreeBSD; θα πρέπει να εγκαταστήσετε είτε το port sysutils/cdrtools, είτε το κατάλληλο πακέτο του. Αλλαγές στο βασικό σύστημα, μπορεί να προκαλέσουν αποτυχία λειτουργίας των εκτελέσιμων εκδόσεων αυτού του προγράμματος. Συνεπώς, πρέπει είτε να αναβαθμίσετε το port όταν αναβαθμίζετε το σύστημα, ή, σε περίπτωση που έχετε -STABLE, αναβαθμίστε το port όταν είναι διαθέσιμη η νέα του έκδοση.

Παρόλο που το cdrecord έχει αρκετές επιλογές, ο βασικός τρόπος χρήσης του είναι πιο απλός ακόμα και από το burncd.

# cdrecord dev=device imagefile.iso

Το κάπως, 'περίεργο' σημείο στον τρόπο χρήσης του cdrecord, είναι η ανίχνευση της συσκευής dev που θα χρησιμοποιήσετε. Για να βρείτε την κατάλληλη διάταξη, χρησιμοποιήστε με την εντολή cdrecord, την παράμετρο -scanbus, η οποία θα δώσει περίπου τα εξής αποτελέσματα:

# cdrecord -scanbus
Cdrecord-Clone 2.01 (i386-unknown-freebsd7.0) Copyright (C) 1995-2004 Jφrg Schilling
Using libscg version 'schily-0.1'
scsibus0:
        0,0,0     0) 'SEAGATE ' 'ST39236LW       ' '0004' Disk
        0,1,0     1) 'SEAGATE ' 'ST39173W        ' '5958' Disk
        0,2,0     2) *
        0,3,0     3) 'iomega  ' 'jaz 1GB         ' 'J.86' Removable Disk
        0,4,0     4) 'NEC     ' 'CD-ROM DRIVE:466' '1.26' Removable CD-ROM
        0,5,0     5) *
        0,6,0     6) *
        0,7,0     7) *
scsibus1:
        1,0,0   100) *
        1,1,0   101) *
        1,2,0   102) *
        1,3,0   103) *
        1,4,0   104) *
        1,5,0   105) 'YAMAHA  ' 'CRW4260         ' '1.0q' Removable CD-ROM
        1,6,0   106) 'ARTEC   ' 'AM12S           ' '1.06' Scanner
        1,7,0   107) *

Έτσι, εμφανίζεται ένας πίνακας, ο οποίος δείχνει την κατάλληλη τιμή dev για κάθε συσκευή που αναφέρεται. Όταν εντοπίσετε το αντιγραφικό σας, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ως τιμή για την παράμετρο dev, τους τρεις αριθμούς οι οποίοι χωρίζονται με κόμμα. Στο πιο πάνω παράδειγμα, σύμφωνα με την λίστα, η συσκευή του αντιγραφικού αντιστοιχεί στην τιμή 1,5,0, οπότε η κατάλληλη είσοδος θα είναι η παράμετρος dev=1,5,0. Δείτε στο εγχειρίδιο του cdrecord(1) για λεπτομέρειες σχετικά με την τιμή των συσκευών, αλλά και για πληροφορίες για εγγραφή μουσικής, για έλεγχο της ταχύτητας εγγραφής, και για διάφορα άλλα θέματα.

19.6.5 Αντιγραφή μουσικών CD

Μπορείτε να αντιγράψετε κάποιο μουσικό CD, αρχικά εξάγοντας σε αρχεία, τα δεδομένα ήχου από το μουσικό CD, και στη συνέχεια γράφοντας αυτά τα αρχεία σε ένα κενό CD. Η διαδικασία είναι λίγο διαφορετική για αντιγραφικά τύπου ATAPI και αντιγραφικά τύπου SCSI.

Αντιγραφικά SCSI

  1. Χρησιμοποιήστε το πρόγραμμα cdda2wav για να εξάγετε τα δεδομένα ήχου από το μουσικό CD στον σκληρό δίσκο.

    % cdda2wav -v255 -D2,0 -B -Owav
    
  2. Χρησιμοποιήστε το cdrecord για να γράψετε τα αρχεία ήχου .wav στο κενό CD.

    % cdrecord -v dev=2,0 -dao -useinfo  *.wav
    

    Σιγουρευτείτε ότι η τιμή 1,5, είναι στην περίπτωση σας, η κατάλληλη τιμή για το αντιγραφικό σας, σύμφωνα με όσα περιγράφονται στην παράγραφο Τμήμα 19.6.4.

Αντιγραφικά ATAPI

  1. Στις συσκευές ATAPI κάθε μουσικό κομμάτι είναι διαθέσιμο ως /dev/acddtnn, όπου d είναι ο αριθμός της συσκευής, και όπου nn είναι ο αριθμός του κομματιού, εμφανίσιμος με δύο δεκαδικά ψηφία, από τα οποία το πρώτο ψηφίο όπου χρειάζεται είναι το 0. Οπότε το πρώτο μουσικό κομμάτι στον πρώτο δίσκο θα είναι /dev/acd0t01, το δεύτερο θα είναι /dev/acd0t02, το τρίτο θα είναι /dev/acd0t03, και πάει λέγοντας.

    Σιγουρευτείτε ότι υπάρχουν τα κατάλληλα αρχεία στον κατάλογο /dev. Εάν δεν υπάρχουν καταχωρήσεις, αναγκάστε το σύστημα να καθορίσει εκ νέου το μέσο αποθήκευσης:

    # dd if=/dev/acd0 of=/dev/null count=1
    
  2. Κάντε εξαγωγή του κάθε μουσικού κομματιού χρησιμοποιώντας το dd(1). Επίσης στην εντολή πρέπει να δηλώνετε συγκεκριμένο block size όταν εξάγετε τα αρχεία.

    # dd if=/dev/acd0t01 of=track1.cdr bs=2352
    # dd if=/dev/acd0t02 of=track2.cdr bs=2352
    ...
    
  3. Αντιγράψτε τα εξαγόμενα αρχεία σε ένα κενό CD χρησιμοποιώντας το burncd. Στην εντολή θα πρέπει να ορίσετε πως τα αρχεία αυτά είναι αρχεία ήχου και ότι το πρόγραμμα burncd θα πρέπει να οριστικοποιήσει (fixation) τα δεδομένα.

    # burncd -f /dev/acd0 audio track1.cdr track2.cdr ... fixate
    

19.6.6 Αντιγραφή CD δεδομένων

Μπορείτε να εξάγετε ένα CD δεδομένων σε ένα αρχείο-είδωλο (image file). Το είδωλο αυτό είναι λειτουργικά αντίστοιχο με το είδωλο που δημιουργήθηκε πριν με το mkisofs(8). Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την εντολή που ακολουθεί για να εξάγετε οποιοδήποτε CD δεδομένων θέλετε σε είδωλο. Προϋπόθεση στο παράδειγμα εδώ, είναι ή συσκευή CDROM που έχετε και πρέπει να είναι καταχωρημένη ως acd0. Διαφορετικά αντικαταστήστε από το παράδειγμα το όνομα της συσκευής με αυτό της δικής σας συσκευής CDROM.

# dd if=/dev/acd0 of=file.iso bs=2048

Από τη στιγμή που έχετε το είδωλο έτοιμο, μπορείτε να το αντιγράψετε σε ένα κενό CD, όπως περιγράφτηκε πιο πάνω.

19.6.7 H xρήση CD δεδομένων

Εφόσον δημιουργήσατε ένα CD δεδομένων πιθανότατα θέλετε να το προσαρτήσετε και να αποκτήσετε πρόσβαση στα δεδομένα του. Εξ ορισμού το πρόγραμμα mount(8) θεωρεί ότι το σύστημα αρχείου είναι το ufs. Αν δοκιμάσετε κάτι σαν αυτό:

# mount /dev/cd0 /mnt

θα σας δοθεί ένα μήνυμα λάθους Incorrect super block, οπότε δε θα γίνει και η προσάρτηση. Αυτό συμβαίνει γιατί το CDROM δεν έχει σύστημα αρχείων UFS, συνεπώς οποιεσδήποτε προσπάθειες προσάρτησης γίνουν με αυτό τον τρόπο θα αποτύχουν. Θα πρέπει απλά να δηλώσετε στο mount(8) ότι το σύστημα αρχείου είναι τύπου ISO9660, και έτσι η προσάρτηση θα γίνει επιτυχημένα. Η δήλωση αυτή γίνετε στο mount(8) με την παράμετρο -t iso9660. Π.χ. για να προσαρτήσετε τη συσκευή CDROM, /dev/cd0, στον κατάλογο /mnt, θα πρέπει να εκτέλεσε την εντολή:

# mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt

Θυμηθείτε ότι το όνομα της συσκευής σας (/dev/cd0 σε αυτό το παράδειγμα) ενδεχομένως να είναι διαφορετικό και εξαρτάτε από τη διάταξη διασύνδεσης (interface) που χρησιμοποιούν οι συσκευές CDROM που έχετε. Επίσης, η παράμετρος -t cd9660 απλά παραπέμπει στο πρόγραμμα mount_cd9660(8). Έτσι το προηγούμενο παράδειγμα μπορεί να γίνει πιο σύντομο με την εντολή:

# mount_cd9660 /dev/cd0 /mnt

Γενικότερα με αυτόν τον τρόπο μπορείτε να χρησιμοποιήσετε CD δεδομένων από οποιονδήποτε κατασκευαστή. Ωστόσο, δίσκοι CD με επεκτάσεις τύπου ISO 9660 ενδεχομένως να λειτουργήσουν περίεργα. Π.χ. τα CD με επέκταση Joliet αποθηκεύουν όλα τα ονόματα αρχείων σε κωδικοποίηση Unicode δύο χαρακτήρων. Ο πυρήνας του FreeBSD δε «μιλάει» Unicode, όμως ο οδηγός CD9660 του FreeBSD , είναι σε θέση να μετατρέπει απευθείας τους χαρακτήρες Unicode. Αν κάποιοι μη Αγγλικοί χαρακτήρες εμφανίζονται σαν ερωτηματικά, τότε θα πρέπει να καθορίσετε το τοπικό charset που χρησιμοποιείτε με την παράμετρο -C. Για περισσότερες πληροφορίες συμβουλευτείτε το εγχειρίδιο του προγράμματος mount_cd9660(8).

Σημείωση: Για να γίνει η μετατροπή των χαρακτήρων με τη βοήθεια της παραμέτρου -C, θα πρέπει ο πυρήνας να φορτώσει το δομοστοιχείο (module) cd9660_iconv.ko. Αυτό μπορεί να γίνει είτε εφόσον προσθέσετε τη γραμμή που ακολουθεί στο loader.conf:

cd9660_iconv_load="YES"

και στη συνέχεια επανεκκινήσετε το σύστημα, είτε με το να φορτώσετε απευθείας το module με το kldload(8).

Μπορεί ανά διαστήματα, κατά την προσάρτηση ενός CDROM να σας δίνεται το λάθος Device not configured. Συνήθως αυτό σημαίνει ότι η συσκευή CDROM θεωρεί ότι δεν της έχει δοθεί CD ή ότι δεν είναι ορατή στον δίαυλο επικοινωνίας (bus) από τον σύστημα. Κάντε λίγο υπομονή γιατί μπορεί να περάσουν μερικά δευτερόλεπτα προκειμένου μια συσκευή CDROM να «συνειδητοποιήσει» ότι έχει τροφοδοτηθεί με κάποιο CD.

Μερικές φορές, μια συσκευή CDROM τύπου SCSI μπορεί να μην είναι ορατή στο σύστημα γιατί δεν είχε αρκετό χρόνο προκειμένου να «απαντήσει» στην εκ νέου ρύθμιση του διαύλου επικοινωνίας. Αν έχετε CDROM τύπου SCSI, προσθέστε στο αρχείο ρυθμίσεων του πυρήνα τη ρύθμιση που ακολουθεί και στη συνέχεια ξανά δομήστε τον πυρήνα .

options SCSI_DELAY=15000

Αυτή η ρύθμιση λέει στο δίαυλο επικοινωνίας SCSI να παγώσει κατά την διάρκεια της εκκίνησης για 15 δευτερόλεπτα, για να δοθεί στη συσκευή σας κάθε πιθανή ευκαιρία προκειμένου να απαντήσει στην επαναρίθμηση του διαύλου επικοινωνίας.

19.6.8 Αντιγραφή ακατέργαστων δεδομένων σε CD χωρίς δημιουργία συστήματος αρχείων

Έχετε την επιλογή να αντιγράψετε κάποιο αρχείο απευθείας σε CD, χωρίς να χρειάζεται να δημιουργήσετε σε αυτό ένα σύστημα αρχείων ISO 9660. Κάποιοι χρησιμοποιούν αυτόν τον τρόπο προκειμένου να κάνουν αντίγραφα ασφαλείας. Αυτή η διαδικασία εκτελείτε πιο γρήγορα σε σχέση με την τυπική διαδικασία αντιγραφής ενός CD (με σύστημα αρχείων):

# burncd -f /dev/acd1 -s 12 data archive.tar.gz fixate

Για να ανακτήσετε τα δεδομένα που γράφτηκαν σε ένα τέτοιο CD, θα πρέπει να διαβάσετε τα δεδομένα απευθείας από τον κόμβο της συσκευής CDROM:

# tar xzvf /dev/acd1

Δεν έχετε την δυνατότητα να προσαρτήσετε ένα τέτοιο CD όπως θα κάνατε με ένα κανονικό CD. Ένα τέτοιο CD δεν είναι δυνατόν να διαβαστεί από οποιοδήποτε λειτουργικό σύστημα εκτός του FreeBSD. Θα πρέπει να χρησιμοποιήσετε το mkisofs(8) όπως περιγράφτηκε πιο πάνω, αν θέλετε να έχετε τη δυνατότητα προσάρτησης ου CD ή θέλετε τα δεδομένα να είναι προσπελάσιμα και σε άλλα λειτουργικά συστήματα.

19.6.9 Χρησιμοποιώντας το πρόγραμμα οδήγησης ATAPI/CAM

Contributed by Marc Fonvieille.

Ο οδηγός αυτός επιτρέπει στις συσκευές ATAPI (CD-ROM, CD-RW, συσκευές DVD κτλ.) να είναι προσπελάσιμες μέσω του υποσυστήματος SCSI, οπότε μπορούν να χρησιμοποιηθούν εφαρμογές όπως το sysutils/cdrdao ή το cdrecord(1).

Για να χρησιμοποιήσετε αυτόν τον οδηγό, θα πρέπει να προσθέσετε την γραμμή που ακολουθεί στο αρχείο ρυθμίσεων του εκκινητή /boot/loader.conf:

atapicam_load="YES"

και στη συνέχεια να επανεκκινήσετε το σύστημα.

Σημείωση: Αν προτιμάτε να μεταγλωττίσετε στατικά στον πυρήνα σας την υποστήριξη atapicam(4), θα πρέπει να προσθέσετε αυτή τη γραμμή στο αρχείο ρυθμίσεων του πυρήνα:

device atapicam

Επίσης στο αρχείο ρυθμίσεων του πυρήνα σας χρειάζονται οι γραμμές που ακολουθούν:

device ata
device scbus
device cd
device pass

οι οποίες θα πρέπει να είναι είδη στο αρχείο ρυθμίσεων. Στη συνέχεια, εγκαταστήστε τον νέο πυρήνα και επανεκκινήστε το σύστημα.

Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της εκκίνησης το αντιγραφικό σας θα εμφανιστεί κάπως έτσι:

acd0: CD-RW <MATSHITA CD-RW/DVD-ROM UJDA740> at ata1-master PIO4
cd0 at ata1 bus 0 target 0 lun 0
cd0: <MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00> Removable CD-ROM SCSI-0 device
cd0: 16.000MB/s transfers
cd0: Attempt to query device size failed: NOT READY, Medium not present - tray closed

Μπορείτε πλέον να έχετε πρόσβαση στη συσκευή μέσω της διαδρομής /dev/cd0, π.χ. για να προσαρτήσετε ένα CD-ROM στον κατάλογο /mnt, θα χρειαστεί απλά να δώσετε την εντολή:

# mount -t cd9660 /dev/cd0 /mnt

Μπορείτε, ως υπερ-χρήστης root, να εκτελέσετε την εντολή που ακολουθεί προκειμένου να πληροφορηθείτε την διεύθυνση SCSI που δεσμεύει το αντιγραφικό σας:

# camcontrol devlist
<MATSHITA CDRW/DVD UJDA740 1.00>   at scbus1 target 0 lun 0 (pass0,cd0)

Έτσι, η διεύθυνση 1,0,0 θα είναι η διεύθυνση SCSI που θα χρησιμοποιήσετε με το cdrecord(1) αλλά και με άλλες εφαρμογές σχετικές με το σύστημα SCSI.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το ATAPI/CAM και το σύστημα SCSI, δείτε τα εγχειρίδια του atapicam(4) και του cam(4).

Αυτό το κείμενο, και άλλα κείμενα, μπορεί να βρεθεί στο ftp://ftp.FreeBSD.org/pub/FreeBSD/doc/.

Για ερωτήσεις σχετικά με το FreeBSD, διαβάστε την τεκμηρίωση πριν να επικοινωνήσετε με την <questions@FreeBSD.org>.
Για ερωτήσεις σχετικά με αυτή την τεκμηρίωση, στείλτε e-mail στην <doc@FreeBSD.org>.